Thực hư truyền thống trái dưa chuột Đức vào mùa Giáng sinh?

Hãy nhìn thật kỹ vào cây thông Nô-en và bạn có thể thấy một vật trang trí hình dáng quả dưa chuột muối nằm ẩn sâu trong những nhánh cây thường xanh. Theo truyền thống lâu đời tại Đức, bất cứ ai tìm thấy quả dưa chuột này vào buổi sáng Giáng sinh sẽ được may mắn cả năm. Chí ít thì đó là câu chuyện được hầu hết mọi người biết đến. Nhưng sự thực nằm sau quả dưa chuột muối giả (còn có tên là saure gurke hay Weihnachtsgurke) có phần phức tạp hơn thế.

Nguồn gốc quả dưa chuột

Thử hỏi một người Đức về tập quán Weihnachtsgurke đi và họ thẫn ra mà nhìn bạn bởi lẽ vì chẳng có truyền thống nào như thế ở Đức cả. Thực tế, một cuộc khảo sát tiến hành nằm 2016 đã tiết lộ rằng hơn 90% người Đức được hỏi chưa bao giờ biết đến quả dưa muối Giáng sinh này. Vậy thì làm sao mà một cái truyền thống đáng lẽ là của 'Đức' lại được ăn mừng ở Mĩ?

Mối quan hệ với cuộc nội chiến

Hầu hết các bằng chứng về nguồn gốc lịch sử của trái dưa chuột Giáng Sinh này đơn thuần là giai thoại. Một cách lý giải phổ biến có liên quan đến truyền thống là truyện một người lính quân liên hợp gốc Đức tên John Lower bị bắt và cầm tù tại trại giam liên bang khét tiếng ở Andersonville, Georgia. Anh lính này đã phải van xin những người cầm tù mình cho thức ăn trong lúc đang ốm đói. Lính canh thấy thương hại anh nên đã cho một quả dưa chuột muối. Nhờ vậy, Lower đã sống sót trong lúc bị giam cầm. Từ đó, cuộc chiến tranh ấy đã bắt đầu cho truyền thống giấu trái dưa chuột trong cây Giáng sinh để tưởng nhớ những ngày gian khổ.

Tuy nhiên, không ai có thể xác minh được câu truyện này.

Phiên bản của Woolworth

Truyền thống trang trí cây thông Nô-en không phải việc thường làm cho đến những thập niên cuối thế kỷ 19. Quả thực, việc coi Giáng sinh như một ngày lễ tại Mĩ chưa phố biến đến khi cuộc Nội chiến xảy ra. Thuở trước, ngày này thường chỉ được ăn mừng bởi những người Anh khá giả và những người nhập cư Đức, họ đã mang phong tục này từ quê hương của mình.

Nhưng trong những năm Nội chiến và sau đó, khi đất nước được mở rộng và cộng đồng Mĩ từng một lần bị cô lập, họ bắt đầu hòa nhập nhiều hơn. Việc coi Giáng sinh như là quãng thời gian để tưởng nhớ, dành cho gia đình, và đức tin dần phổ biến. Trong thập niên 1880, F.W. Woolworth, ông tổ ngành bán hàng cũng là người có sức ảnh hưởng lớn đến chuỗi cửa hàng dược ngày này, đã bắt đầu bán những món đồ trang trí dịp Giáng sinh, mà trong số đó có vài món được nhập từ Đức. Rất có khả năng trái dưa chuột giả ấy cũng nằm trong số mặt hàng này.

Mắt xích với Đức

Có một mối liên hệ mong manh giữa nước Đức và trái dưa chuột thủy tinh. Đầu năm 1597, có một ngôi làng nhỏ Lauscha, giờ thuộc tiểu bang Thuringia, Đức, nổi tiếng với nghề thổi thủy tinh. Ngành tiểu thủ công nghiệp của những thợ thổi thủy tinh này sản xuất ly và các hộp chứa thủy tinh. Đến năm 1847, đã có vài người thợ làng Lauscha bắt đầu sản xuất vật trang trí bằng thủy tinh hình trái cây và các loại hạt cứng.

Những món đồ trang trí này được làm một cách độc đáo bằng quá trình thổi thủ công kết hợp với khuôn cho phép sản xuất hàng loạt. Những món đồ trang trí Nô-en độc đáo này sớm được xuất khẩu sang những nơi khác của Châu Âu, bao gồm Anh Quốc và Hoa Kỳ. Ngày nay, một phần lớn những nhà sản xuất thủy tinh đến từ Lauscha và một vài nơi ở Đức bán những quả dưa chuột giả này.

Tác giả bài viết gốc: Hyde Flippo
Dịch: Đăng Tú
Bản gốc @ ThoughtCo.com

Chú thích bản dịch:

• Phần lớn bản dịch được dựa trên ý
• cây thường xanh: evergreen plant
• truyền thống lâu đời: folklore (những truyền thống, câu truyện được lưu truyền trong cộng đồng hoặc đất nước)
• vật trang trí: ornament
• dưa chuột muối giả: pickle ornament
• khét tiếng: notorious
• Georgia: Một bang của Mĩ, bản gốc ghi mã Ga.
• Woolworth: chuỗi cửa hàng bán lẻ giá rẻ được FW Woolworth, doanh nhân Mĩ có xuất thân tầng lớp bần nông, xây dựng.
• Cấu trúc 'lạ' [town of Lauscha] và [state of Thuringia] : chữ of ko bao giờ được dịch trong tiếng Việt. Giống kiểu state of America.
• cộng đồng Mĩ từng một lần bị cô lập: once-isolated communities of Americans (hơi bị tối nghĩa?)
• vật trang trí bằng thủy tinh : glass ornaments (Glasschmuck)
• (formgeblasener Christbaumschmuck) : trong bản gốc ko dịch, tiếng Đức, vật trang trí giáng sinh Google -> chmuck vật trang trí